Шəhри Чаллы

Автобуслар саны кими

Тук­та­лыш­та ав­то­бус кө­теп ба­сып то­ру­дан да мих­нәт­ле эш юк кай­чак. Биг­рәк тә урам­да әче җил, күз ач­кыч­сыз бу­ран яи­сә тө­кер­сәң, тө­ке­ре­гең очып бар­ган ха­ләт­тә ка­тып ка­ла тор­ган сал­кын көн бул­са. Ан­дый чак­лар­ны та­гын да озаг­рак кил­ми ин­тек­те­рә әле ул. Ва­ты­лып кал­ган, бә­рел­гән, сүн­гән, шарт­ла­ган һәм баш­ка йөз төр­ле сә­бәп­ләр ар­ка­сын­да...

Чал­лы­да ав­то­бус­лар са­нын ки­ме­тә­ләр... Әле­ге яңа­лык­ны ишет­кәч тә ту­ган бе­рен­че фи­кер: бул­ды­ра­лар ич­ма­сам, күп­тән ва­кыт. Нәр­сә­гә ул шул­хәт­ле ав­то­бус? Яр­ты сә­гать­ләп ке­нә кө­тә­без. Биг­рәк тиз ки­леп җи­тә бо­лар дип эч по­ша иде. Ни­һа­ять, ир­кен җә­е­леп бер сә­гать­ләп кө­теп ута­ра ала­чак­быз: сө­е­неч эч­кә сый­мый.

Хә­зер тө­гәл сан­нар­га кү­чик - ав­то­ка­ла юл­ла­рын­нан 200 ав­то­бус­ны алыр­га җы­е­на­лар. «Мик­ро»ла­ры ту­рын­да ба­ра сүз, зур­ла­ры­на ти­ми­ләр, кы­зыл ав­то­бус­лар ка­ла­чак. Мо­ның мак­са­ты да шул, бул­са ки­рәк. Чал­лы пас­са­жир­ла­рын кеч­ке­нә ав­то­бус­лар­дан олы­ла­ры­на кү­че­реп утыр­ту.

Пас­са­жир­лар та­шу бе­лән шө­гыль­лә­нү­че оеш­ма җи­тәк­че­се Ни­ко­лай Тя­тюш­кин сүз­лә­ре­нә ка­ра­ган­да, мон­да алар­ның кат­на­шы юк, алар шә­һәр хә­ки­ми­я­тен­нән кил­гән күр­сәт­мә­не үтәр­гә мәҗ­бүр­ләр.

- Без баш­кар­ма ко­ми­тет­тан кил­гән хат­ны ал­дык. Пе­тер­бург­тан кил­гән бел­геч­ләр тик­ше­рү уз­дыр­ган­нар. Марш­рут­лар­ны шул нә­ти­җә­ләр­гә ка­рап тө­зел­гән ки­ле­шү ни­ге­зен­дә үз­гәр­тер­гә ты­ры­ша­чак­быз, - дип сөй­ли Ни­ко­лай Тя­туш­кин.

Әйе, ав­то­бус­лар са­нын ки­ме­тү ка­ра­ры күк­тән алын­ма­ган. Ба­ры­сы да дә­лил­лән­гән, рас­лан­ган, ис­бат­лан­ган. Ә ул дә­лил­ләр­гә ышан­мый­ча яра­мый. Чөн­ки Үзәк­тән үк ки­леп ял­гыш нә­ти­җә­ләр чы­гар­мас­лар.

Җә­мә­гать тран­с­порт­ла­ры сис­те­ма­сын­да­гы үз­гә­реш­ләр кем өчен фай­да­лы? Зур ав­то­бус­лар өчен дип фа­раз­лар­га ни­гез бар.

Алар асыл­да буш йө­ри­ләр. Ке­ше­нең эш­кә бар­ган, эш­тән кайт­кан ир­тән­ге һәм кич­ке ва­кыт­лар­ны са­на­ма­ган­да. Зур ав­то­бус­лар­ны ни­чек ту­ты­рыр­га? Бил­ге­ле ки, кеч­ке­нә­лә­рен ки­ме­теп.

Элек бит ни­чек бул­ган? Бө­тен ке­ше дә ча­ба­та үреп ки­гән. Ки­мәс иде, бү­тә­не юк. Бө­тен ке­ше дә бер үк төр­ле яр­ма аша­ган. Аша­мас иде, баш­ка­сын та­ба ал­ма­ган­нар. Мон­да да шу­ның ке­бек: Хо­дай ку­шып, зур ав­то­бус­лар да ту­лып йө­ри баш­лар­лар...

Шә­һәр хал­кы­на зур ав­то­бус­лар­ны озак кө­тәр­гә ту­ры кил­мәс­ме соң? Зур «кы­зыл" ав­то­бус­лар - «Элек­трот­ран­с­порт» му­ни­ци­паль уни­тар пред­при­я­ти­е­се­не­ке. Оеш­ма бел­геч­лә­ре ав­то­бус­лар са­ны һәм ни­чә пас­са­жир­га хез­мәт күр­сә­тер­гә әзер бу­лу­ла­ры ту­рын­да­гы мәгъ­лү­мәт­не баш­кар­ма ко­ми­тет­ка тап­шы­ры­ган ин­де.

Ха­лык үзе ни уй­лый? Алар­га мик­ро­ав­то­бус­лар­да уты­рып йө­рү җай­лы­рак­мы? Яи­сә зур ав­то­бус­лар­ны өс­тен­рәк кү­рә­ләр­ме? Кем­дер: «Утыр­мыйм мин ул «кы­зыл ав­то­бус»лар­га, алар озак йө­ри­ләр», - ди. Кем­дер: "Мик­ро­ав­то­бус­лар­да йө­рер­лек тү­гел, шыг­рым ту­лы бу­ла­лар, бөк­рә­еп кон­серв бан­ка­сын­да ке­бек эш­кә ба­ра­быз, зур ав­то­бус­лар­да күп­кә уңай­лы­рак», - ди. Фи­кер­ләр төр­ле. Өл­кән яшь­тә­ге­ләр зур ав­то­бус­лар­ны, трам­вай­лар­ны сай­лый - алар­ның ашы­гыр җи­ре юк. Яшь­ләр­нең исә һәр миз­ге­ле, һәр ми­ну­ты исәп­тә, тиз­лек­ләр юга­ры. Шу­ңа кү­рә алар­ның кү­ңе­ле­нә Пас­са­жир­лар та­шу оеш­ма­сы­ның ке­че ав­то­бус­ла­ры күб­рәк хуш ки­лә.

Шу­лай ук за­вод­лар­га эш­кә ба­ру­чы­лар ара­сын­да да мик­ро­ав­то­бус­лар­га уты­рып ба­ру­чы­лар шак­тый. Эш­кә бар­ган, эш­тән кайт­кан ва­кыт­лар­да марш­рут­ка­ның ки­лү ва­кы­ты - өч ми­нут. Бу марш­рут­та­гы ав­то­бус­лар са­ны 10 га ки­ме­гәч (ким ди­гән­дә!), әле­ге ва­кыт ара­лы­гы 7 ми­нут­ка ар­та­чак. Бар­лык марш­рут­лар бе­лән дә шун­дый ук хәл кү­зә­те­лә­чәк дип фа­раз­ла­на. Ман­тыйк бу­ен­ча, "мик­ро"­лар са­ны ки­ме­гәч, пас­са­жир­лар ав­то­бус кил­гә­нен озак көт­мә­сен­нәр өчен, зур­ла­ры­ның са­нын арт­ты­ру дө­рес бу­лыр ке­бек. Тик мон­дый оч­рак­та баш­ка ман­тыйк юга­ла­чак. Мак­сат бит - ав­то­бус­лар­ны ту­ты­ру. Ә ин­тер­вал­лар мәсь­ә­лә­сен хәл итү тү­гел. Мо­ңа әле та­гын 100 ав­то­бус­ның шә­һәр эче марш­рут­ла­рын­нан алын­ган­нан соң, 200 йөр­тү­че­нең эш­сез ка­лу бә­ла­се дә өс­тә­лә.

Мик­ро­ав­то­бус­лар «ху­җа­сы" Ни­ко­лай Тя­тюш­кин сөй­лә­гән­нәр­дән дә мо­ңа ка­ра­та тис­кә­ре ка­раш ча­лым­на­рын абай­лау әл­лә ни кы­ен­лык ту­дыр­мый:

- Әле­гә без ул йөр­тү­че­ләр­не чи­рат­лап чы­га­ра­чак­быз... Без­нең ил­дә шу­лай бит ин­де, бул­ган­ны ва­та бе­лә­без. Ан­на­ры ки­ре тө­зи ге­нә ал­мый­быз... Ин­тер­вал­лар мә­сә­лә­сен хәл итә алыр­быз­мы? Шә­һәр хал­кы зар­лан­мас­мы? Пе­тер­бург­тан кил­гән бел­геч­ләр шун­дый нә­ти­җә чы­гар­гач, бәл­кем, хәл дә итә алыр­быз. Ди­мәк, ал­га та­ба эш­че­ләр­не эшен­нән кыс­кар­та ба­ша­ля­чак­быз ди­гән сүз... - ди.

Кай­бер бел­геч­ләр, шә­һәр тран­с­порт сис­те­ма­сын­да­гы үз­гә­реш­ләр­нең ба­шы гы­на әле бу, дип тә ас­сы­зык­лый­лар. Шә­һәр му­ни­ци­паль уна­и­тар пред­при­я­ти­е­лә­ре бул­ган­да, шәх­си эш­мә­кәр­ләр­нең ки­рә­ге юк ди­гән фи­кер­ләр яң­гы­рый. Шу­ңа кү­рә, якын ки­лә­чәк­тә мик­ро­ав­то­бус­лар ав­то­ка­ла урам­на­рын­нан бө­тен­ләй югал­ма­гае. Ми­сал эз­ләп ерак ба­ра­сы юк - кай­чан­дыр мик­ро­ав­то­бус­лар бе­лән гөж­ләп тор­ган баш­ка­ла­да ин­де ни­чә ел фә­кать кы­зыл ав­то­бус­лар гы­на «хә­ким­лек итә". Ха­лык ка­нә­гать. Ә ме­нә Чал­лы­да ни­чег­рәк бу­лыр? Мо­ны­сын ва­кыт күр­сә­тә­чәк...

Рай­нур Әгъ­лә­мет­ди­нов.

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Осталось символов: