Равил Галиев: «Башка беркем мондый булмас инде...»

Татарстанның халык артисты, 6 тапкыр «Алтын барс» премиясе лауреаты Резидә Шәрәфиеваның тууына 2026 елның 10 январында 60 яшь тулды. Тик узган елның 19 июлендә яман шеш аркасында ул вафат булды. Планлаштырган юбилеен үткәрә алмады. Шунлыктан аның иҗатташ дуслары искә алу концертлары оештырды. Бу концертлар Казанда һәм Чаллыда гөрләп узды.

Резидәнең иҗатына канат куйган Чаллы тамашачысы зал тутырып килде. Алар арасында шәһәр мэры киңәшчесе Рамил Хәлимов, Тукай районы башлыгы Камил Нәҗмиев тә бар иде. 

«Резидә Шәрәфиева талант иясе, зур дәрәҗәләргә ирешкән популяр артистыбыз. Ләкин аңарда бер кайчан да «йолдыз» чире булмады. «Резидә, без шундый-шундый чара уздырабыз. Килеп җырлый алмассыңмы?» – дигәч, бернинди таләп куймыйча, «ярар килермен» дия дә һәм бәйрәмнәребезгә килеп аларны  үзенең затлы чыгышы белән бизәп китә иде», – диде Рамил Мәрван улы. Резидә «Шәһри Чаллы»ның Пятачок концертына килеп тә җырлап китте. 

Тукай районы башлыгы Камил Нәҗмиев Резидәне искә алу кичәсенә зал тутырып килгән тамашачыларга рәхмәт әйтте. Җитәкчеләр җырчының әнисе Рәйхана апага чәчәк бәйләмнәре бүләк иттеләр. Залдагылар исә Рәйхана апаны басып алкышлады.
Концерт җырчы -композитор Гөлназ Закирова башкаруындагы «Рәхмәт тормыш» җыры белән башланып китте. Бу Резидә Шәрәфиеваның тормышны, иҗатны, тамашачыларны яратып яшәвен чагылдырган җыр. Исән-сау булса юбилей концертын һичшиксез шул җыры белән башлар иде ул.

Сәхнәгә Резидә үзе чыгар төсле...
Сәхнәдә артистлар алышынып торып, һәрберсе иҗатташ дуслары Резидә Шәрәфиева репертуарыннан җыр башкарды.

 Концертның сценарий авторы һәм режиссеры, җырчының якын дусты Раил Рамазанов җырларны (Равил Галиев белән бергә) җырчыларга туры килерлек итеп биргән. Ә экранда кабатланмас, үзенә генә хас моңлы, стильле, тугры дус Резидә үзе... «Артист тормышы җиңел түгел. Әмма ул авырлыкларны күрмәсәм, тамашачыларым мине кабул итмәгән булса, бу дәрәҗәгә ирешә алмас идем», – ди ул. 
Концертта Башкортостанның халык артистлары Фәридә һәм Роберт Тимербаевлар да чыгыш ясады. Фәридә ханым Резидә белән танышуларын искә төшереп: «Без «Сердәш» ансамбле җитәкчесе композитор Ринат Гобәйдуллин белән дус булып яшәдек. Берсендә ул: «Сердәш»кә бер хатын-кыз, бер ир җырчы алдым. Берсе Равил Галиев, икенчесе Резидә Шәрәфиева», – диде. Мин: «Эх бу җырчыларны кайчан күреребез икән», –  дидем. Бер мәлне Казанга барганда радиодан Резидә Шәрәфиев җырлады. Үзенчәлекле, кабатланмас тавыш. Бик ошады. Аннары без аңа шушы җырларны бирдек. Җырларның авторы Роберт Тимербаев», – дип хәләленең Резидәгә дип язган «Бер тутырып карадың», – җырын башкарды. 
Татарстанның халык артистлары Рөстәм Закиров, Фәридә-Алсу дуэты, Раяз Фасыйхов, Рәсим Низамов, Бәширә Насыйрова; атказанган артистлар Гөлдания Хәйруллина, Сиринә Зәйнетдинова, Ләйсән Мәхмүтова, Инзилә Сәлимова, җырчылар – Зәринә Хәсәншина, Айгөл һәм Ришат Шәйхетдиновлар, Илзирә, автор-башкаручы Гайфулла Авзалов Резидә репертуарындагы җырларны күңелләрне айкарлык итеп башкардылар. Бу исемлектәге җырчыларның өчесе аеруча игътибарны җәлеп итте. Ләйсән  Мәхмүтова артистлык сыйфатлары белән өстен булды. Раяз Фасыйхов вокаль яктан көчле. Кайчандыр Резидәгә биргән җырын гитара белән уйнап җырлап Гайфулла Авзалов үзен кабат тамашачыга гашыйк иттерде. 
«Режиссер Раил Рамазанов җырларны җырчыларның эчке халәтенә туры килерлек итеп бүлгән. Видеолар да күп... Җырларны тыңлагач, күңелләр айкала. Җаннар тетрәнә. Билгеле инде Резидәбез җитми... Сагынабыз. Һәр җырны тыңлаганнан соң, сәхнәгә яратканыбыз Резидә чыгар төсле.  Рухы шат булып, җәннәттә: «Иҗатташ дусларым, тамашачыларым мине онытмыйлар дип,  сөенеп ятсын. Ул җырлары белән халык күңелендә яшәячәк», – диде шәһәрдәшебез Ләйсән Насретдинова. 

Резидәнең яңа җырлары 
Резидә Шәрәфиева репертуарындагы җырчы-композитор Ринас Әхмәтовның җырлары аерым урын били. Тамашачы да аларны үзгә бер җылылык белән кабул итте. Резидә яздырган соңгы «Бусага» җыры мәсәлән  шундыйлардан. Экраннан Резидәне күреп, сәхнәдә Сиринә Зәйнетдинова моңын тыңлап күпләр күз яшьләрен тыя алмады. 

Резидә дус, туганнары өчен юбилеенда  җырларга дип Ринастан «Туганнарым» җырын яздырган булган. Тик Аллаһы Тәгалә аны үз хозурына алды. Шунлыктан җырны юбилейдагы тамашачыларга җиткерә алмады. Бу вазифаны Ринас Әхмәтов белән Резидәнең сеңелесе Дилбәр Шәрәфиева башкарды.  
Кичәдә Габдразак  Мингалиевның «Зәңгәр күл» җырына клип беренче тапкыр күрсәтелде. Язгач та Габдразак әфәне: «Бу җырымны фәкать Резидә Шәрәфиева гына башкара алачак», – дигән. Кызганыч, клипны Резидә дә, Габдразак Мингалиев та күрә алмады. Клип һәм җыр алар рухына дога булып барып ирешсен. 

«Резидә апаны сагындым, әтине кызгандым»
Татарстанның халык артисты Равил Галиевны Резидәдән башка сәхнәдә күрергә ияләшү безгә авыр. Иҗатта ятим калган Равилга бик кыен. Йөзе моңсу, күзләреннән яшьләре чыгам-чыгам дип тора. Ә Ландыш белән Равилнең кызы Әминә концертның башыннан ахырына кадәр елады. Ул да Резидә апасын сагына…

«Без абыем Сәйдәш белән сәхнә артында үскән балалар. Резидә апа безнең өчен кадерле кеше. Әти белән 30 ел бергә эшләделәр. Резидә апаның һәр җырын беләм. Алар татар эстрадасында беренчеләрдән булып профессиионал дәрәҗәдә дуэтлар башкардылар. Алар һәрберсе тамашачылар һәм безнең күңелдә. Әтием 30 ел бергә эшләгән хезмәттәшен, дустын югалтты. Мин Резидә апаны сагынып, әтиемне (аның урынына үземне куеп)  кызганып еладым. Әти ятим калды. Бер елда ике баласын югалткан Рәйхана апа җәл. Безгә бик авыр, ә аңа экраннан кызын күргән саен, үлеп терелгәндер. Аллаһ ярдәм бирсен аңарга», – ди Әминә Галиева. 
– Резидә  бу очрашуны зарыгып көткән иде. Очрашу тормышка ашты әлбәттә. Тик аның үзеннән башка гына. Резидәне күңел түребездә саклыйк. Аның иҗатының ни дәрәҗәдә тирән, матур һәм мәгънәле икәнлегенә сез бүген тагын бер кат инандыгыз. Бәлки кемнәрдер Резидәне яңадан, кабаттан ачкандыр. «Карале мин болай ук дип уйламаган идем. Нинди җырлары, нинди көчле шәхес булган дип нәтиҗә ясарсыз. Ул чыннан да шулай иде.  Резидә  тормышны яратты, һәрвакыт хәрәкәттә булды. Гомеренең соңгы көннәренә кадәр планнар корып, киләчәккә өмет белән яшәде. Шундый матур, көчле, иҗатка, тормышка гашыйк Резидә булып арабыздан китеп тә барды. Безнең Резидә белән иҗатыбызны  яратканыгыз,  Резидәне яратып килгәнегез өчен рәхмәт сезгә. Рәйхана апа сиңа аерым бик зур рәхмәт. 30 ел дәвамында без Резидә белән иҗат иткәндә мине үз улың итеп яратып кабул иткәнең, минем өчен борчылган өчен дә. Аллаһы Тәгалә сиңа хәерле гомреләр бирсен, синең әле эшләрең күп. Сәламәт булып, оныкларың белән  яшәргә насыйп булсын, – диде Равил Галиев. 
Ул тамашачыларга сюрприз әзерләгән. «Резидәнең юбилеенда аңа багышлап җыр башкарасым  килгән иде. Җыр тестын таптым да, Ринаска көй язарга җибәрдем. Ул: «Резидә апаның фотосын каршыма куйдым да, шундый көй туды», – дип миңа шунда ук тыңлатырга җибәрде. Мин җырны тыңладым да: «Ринас мин бит шушы җырны көттем», – дидем. Уйларымны, күңелемне белеп, аңлап шагыйрә шундый шигырь язган. Альбина Бәширова язган шигырьгә Ринас көй салды. Бу «Башка беркем мондый булмас инде...» – җырының язылу тарихы турында. Равилне тыңлаганда күпләрнең «каз тәннәре» чыкты. Күзләренә яшьләр тыгылды.

«Кызымны хөрмәт иткәнегез өчен рәхмәт»
Резидә белән Равил төркемендә озак еллар алып баручы булып эшләгән Илфат Әскәров Резидәнең әнисе Рәйхана апа белән килене Лилияне сәхнәгә чакыргач, залда тагын көчле алкышлар яңгырады. Рәйхана апа бик авырлык белән, яшь аралаш чыгыш ясады. 

«Резидә кызымның хөрмәт итеп килгән яраткан тамашачылары.  Сезгә бик зур рәхмәт. Сезгә мул тормыш, балалар шатлыгы телим. Минем кызымны хөрмәт иттегез. Аның моңлы, мәгънәле җырларын тыңларга һәрвакыт заллар тутырып килдегез. Шулай итеп аңа көч-куәт бирдегез. Шушы кичәне оештыручыларга, җитәкчлеәргә һәм Резидәмне иҗатташ дусларына рәхмәт. Кызымның дуслары бик күп булды, алар аны хөрмәт иттеләр Барчагыга да сәламәтлек, илләребез тыныч булсын», – диде ул. 
Лилия Шәрәфиева исә югары дәрәҗәдәге кичә өчен сценарий авторы һәм режиссер Раил Рамазановка рәхмәт әйтте. Мондый кичәләр оештырылып, Резидәнең җырлары яңгырап торса, яраткан җырчыбыз халык күңелендә яшәр.  
Автор фотолары