Илебезнең иң кызыклы шәһәрләре

Берсе борынгы ныгытмалары белән гаҗәпләндерсә, икенчесе табигать могҗизалары, өченчесе тарихи табылдыклары белән сокландыра. Әлеге шәһәрләр белән танышу географияне генә түгел, тарихны, мәдәниятне һәм кешеләрнең тормышын да яхшырак аңларга ярдәм итә. 

Дербент – меңьеллыклар серен саклаган шәһәр
Дагыстанда урнашкан Дербент Россиянең иң борынгы шәһәрләренең берсе санала. Каспий диңгезе белән Кавказ таулары арасындагы уңайлы урында урнашкан кала борынгы заманнарда мөһим сәүдә һәм саклану үзәге булган.

Бүген дә биредә Нарын-Кала ныгытмасын һәм борынгы шәһәр стеналарын күрергә мөмкин. Алар ЮНЕСКОның Бөтендөнья мирасы исемлегенә кертелгән. Шәһәрнең исеме дә кызыклы: ул фарсы телендәге «капка» һәм «киртә» мәгънәләренә бәйле дип санала. Шуңа күрә Дербентны борынгы заманнардан ук «Каспий капкасы» дип атаганнар.

Бөек Новгород – каен тузына язылган хатлар шәһәре
Россиянең борынгы шәһәрләренең берсе булган Бөек Новгород урта гасырларда мөһим сәүдә һәм мәдәният үзәге саналган. Археологлар биредә каен тузына язылган бик күп хатлар тапкан. Аларга көндәлек хәбәрләр, шәхси сораулар һәм төрле үтенечләр язганнар.

Бу табылдыклар аша галимнәр мең ел элек яшәгән кешеләрнең ничек тормыш алып баруларын, нәрсә белән кызыксынуларын һәм бер-берсе белән ничек аралашуларын белә. Иң кызыгы – кайбер хатларда гади көнкүреш мәсьәләләре турында да сөйләнә. Димәк, кешеләрне борчыган кайбер сораулар гасырлар узгач та үзгәрмәгән.

Волгоград – өч исемле шәһәр 
Идел буенда урнашкан Волгоград тарихта өч исем белән билгеле: Царицын, Сталинград һәм Волгоград. Һәр исем шәһәр тормышындагы аерым тарихи чорны чагылдыра. Икенче бөтендөнья сугышы вакытында биредә тарихка Сталинград сугышы буларак кереп калган зур бәрелеш узган.

Бүген шәһәрнең иң танылган истәлекле урыннарының берсе – Мамай курганындагы «Ватан-Ана чакыра!» һәйкәле. Ул сугышта һәлак булганнар истәлегенә куелган һәм батырлык символына әверелгән. Волгоград тарихы шәһәр исемнәренең дә чорлар алышынуын һәм халык хәтерен саклавын күрсәтә.

Мурманск – поляр төн шәһәр
Россиянең төньягында, Төньяк поляр түгәрәктән югарырак урнашкан Мурманск табигатьнең гадәти булмаган күренешләре белән кызыклы. Кышын биредә поляр төн күзәтелә: кояш берничә атна дәвамында офык өстенә күтәрелми. Әмма бу көннәр буе бөтенләй караңгы дигән сүз түгел.

Көн уртасында күк бераз яктырып китәргә мөмкин. Ә аяз төннәрдә күктә төньяк балкышы күренергә мөмкин. Яшел, шәмәхә һәм башка төсләрдәге бу якты нурлар күк йөзендә хәрәкәт иткәндәй тоела. Алар Кояштан килгән корылган кисәкчекләрнең җир атмосферасындагы газлар белән тәэсир итешүе нәтиҗәсендә барлыкка килә.

Сочи – диңгез белән таулар очрашкан шәһәр
Кара диңгез буенда урнашкан Сочи пальмалары, җылы климаты һәм матур табигате белән билгеле. Шәһәрнең үзенчәлеге шунда: диңгез ярыннан ерак түгел генә Кавказ таулары күтәрелә.

Шуңа күрә елның салкын вакытында да диңгез буенда чагыштырмача җылы һава булганда, тауларда кар ятарга мөмкин. Сочи 2014 елгы Кышкы Олимпия уеннарын уздыру белән дә бөтен дөньяга танылды. Биредә бер үк сәяхәт вакытында диңгез ярында йөрергә, тау пейзажларын күрергә һәм кышкы спорт төрләре белән шөгыльләнергә мөмкин. 

Калининград – гәрәбә (янтарь) серләрен саклаган шәһәр
Балтыйк диңгезе буенда урнашкан Калининград элек Кёнигсберг дип аталган. Аның урамнарында Европа архитектурасының үзенчәлекләрен күрергә мөмкин. Гәрәбә – борынгы агачларның сумаласы миллионнарча ел дәвамында катылудан барлыкка килгән табигый материал.

Кайбер гәрәбә кисәкләре эчендә борынгы бөҗәкләр сакланып калган. Галимнәр шундый табылдыклар ярдәмендә ерак үткәндәге тереклек турында мәгълүмат ала. Димәк, кечкенә генә гәрәбә кисәге дә үз эчендә миллион еллык тарихны сакларга мөмкин!

Фото ясалма интллект иҗаты